Trendyol ve Hepsiburada bozuk üründen sorumlu olacak: AYM kararı

Online alışverişte bozuk çıkan ürün için artık sadece satıcıyı değil, platformun kendisini de muhatap alabileceğin bir döneme giriyoruz. Anayasa Mahkemesi, Trendyol ve Hepsiburada gibi pazaryerlerini ayıplı ürün karşısında sorumsuz kılan iki kanun hükmünü iptal etti. 2026/42 sayılı karar 12 Şubat'ta alındı, 2 Haziran 2026'da Resmi Gazete'de yayımlandı ve dokuz ay sonra, Mart 2027'de yürürlüğe girecek. O tarihten itibaren "biz sadece aracıyız" savunması eski gücünü kaybedecek.

AYM tam olarak neyi iptal etti?

Kararın hedefinde iki hüküm var: Elektronik Ticaret Kanunu'nun (6563) aracı hizmet sağlayıcıları satıcıların içeriğinden sorumsuz tutan 9. maddesinin birinci fıkrası ile Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki (6502) buna paralel muafiyet hükmü. Bu ikili, yıllardır pazaryerlerinin kalkanıydı: ürün bozuk çıktığında platform, sorumluluğu tamamen satıcıya işaret ederek üzerinden atabiliyordu.

Konu Anayasa Mahkemesi'ne bir tüketici davasından geldi; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, önündeki uyuşmazlıkta bu hükümlerin Anayasa'ya aykırı olabileceği görüşüyle başvurdu. Mahkemenin gerekçesi günlük deneyimle birebir örtüşüyor: bugünkü pazaryerleri ilan panosu değil; ödemeyi alan, kargoyu organize eden, iade sürecini yöneten, üründen komisyon kazanan aktif oyuncular. Ürün hakkında bilgiye ve süreç üzerinde kontrole sahip bir şirketi pasif aracı sayıp sorumluluktan muaf tutmak, AYM'ye göre dengeyi tüketici aleyhine bozuyor ve devletin tüketiciyi koruma yükümlülüğüyle çelişiyor.

Mart 2027'de ne değişecek?

İptal hükümleri yürürlüğe girdiğinde, ayıplı ürün uyuşmazlıklarında platformların da tüketiciye karşı sorumlu tutulabilmesinin önü açılacak. Bunun en kritik etkisi, satıcıya ulaşılamayan durumlarda görülecek: mağazasını kapatan, muhatap bulunamayan satıcının bıraktığı zararda tüketici artık platformun kapısını çalabilecek.

Aradaki dokuz ay boşuna değil; AYM, hukuki boşluk doğmasın diye Meclis'e süre tanıdı. TBMM'nin bu süre içinde platform sorumluluğunu yeniden çerçeveleyen bir düzenleme çıkarması gerekiyor. Yeni çerçevenin sınırları — sorumluluğun hangi durumlarda, hangi tutara kadar işleyeceği — henüz belli değil; bu kısım netleşmeden "her bozuk üründe platform öder" demek doğru olmaz.

Aynı günlerde bir ceza daha: yorum sansürü

Tüketici cephesindeki tek gelişme AYM kararı değil. Reklam Kurulu, Trendyol'un olumsuz ve düşük puanlı yorumları yayımlamama politikasını haksız ticari uygulama sayıp uygulamanın durdurulmasına karar verdi; Hepsiburada da yorum düzenlemeleri nedeniyle aynı toplantı döneminde ceza aldı. Karara konu örnek tanıdık: eksik parçayla gelen bir ürüne yazılan olumsuz yorum, "yayın kriterlerine uymadığı" gerekçesiyle reddedilmişti. Kurulun mesajı net — yorum olumlu da olsa olumsuz da olsa yayımlanmak zorunda, çünkü o puanlar diğer alıcının karar aracı.

İki gelişme yan yana okununca yön belli: düzenleyiciler pazaryerlerini vitrin değil, sürecin sahibi olarak görmeye başladı.

Bugün bozuk ürün gelirse ne yapmalısın?

Mart 2027'ye kadar mevcut kurallar geçerli, yani ilk muhatap hâlâ satıcı. Kanun sana dört seçimlik hak tanıyor: ücretsiz onarım, ürünün ayıpsız yenisiyle değişimi, bedel iadesi ya da ayıp oranında indirim. Pratik öneriler de şunlar: kutu açılışını videoya al, ürün sayfasının ekran görüntüsünü sakla, başvurunu platform üzerinden yazılı yap ki kayıt kalsın. Yorumun sansürlenirse artık elin güçlü; Reklam Kurulu kararı emsal, Ticaret Bakanlığı'na şikayet edebilirsin. Robot süpürge ya da air fryer gibi yoğun kampanya dönemlerinde alınan ürünlerde bu kanıt disiplini daha da önemli, çünkü iade trafiğinin en yüksek olduğu kategoriler bunlar.

Net düşüncem; bu karar gecikmiş bir düzeltme. Komisyonu alan, ödemeyi tutan, kargo ve iadeyi yöneten bir şirketin iş bozulunca "ben sadece aracıyım" demesi zaten savunulabilir bir denge değildi. Muhtemel yan etkisi de olacak — platformlar satıcı denetimini sıkılaştıracak, belge istekleri artacak, küçük satıcının pazaryerine girişi biraz zorlaşabilir. Ama pazarın güven sorunu fiyattan önce geliyorsa, bu maliyete değer.

Sıkça sorulan sorular

Karar ne zaman yürürlüğe giriyor?

İptal hükümleri, Resmi Gazete'de yayımlandığı 2 Haziran 2026'dan dokuz ay sonra, Mart 2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut sorumluluk kuralları geçerli ve TBMM'nin yeni bir yasal çerçeve çıkarması bekleniyor.

Karar hangi platformları kapsıyor?

Karar belirli bir şirketi değil, aracı hizmet sağlayıcı statüsündeki tüm pazaryerlerini ilgilendiriyor: Trendyol, Hepsiburada, Amazon Türkiye, n11 ve benzeri platformlar. Kendi adına satış yapan sitelerde ise satıcı zaten platformun kendisi olduğu için durum farklı.

Şu an bozuk ürün gelirse platformdan para isteyebilir miyim?

Henüz hayır; Mart 2027'ye kadar ilk muhatap satıcı. Onarım, değişim, iade ya da indirim haklarından birini satıcıya karşı kullanabilirsin. Platform şu aşamada süreci aracı olarak yürütüyor; doğrudan sorumluluğu yeni hükümler yürürlüğe girince tartışılabilir olacak.

Kaynaklar

• Memurlar.net — Ayıplı malda Trendyol ve Hepsiburada gibi platformlar da sorumlu olacak
• T24 — AYM'den e-ticaret kararı: Platformlar ayıplı malın sorumluluğundan muaf olamayacak
• Alomaliye — AYM'den e-ticarette aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluğuna ilişkin iptal kararı
• CNBC-e — Hepsiburada'ya yorum manipülasyonu, Trendyol'a olumsuz yorum sansürü cezası
• Forbes Türkiye — Reklam Kurulu'ndan Hepsiburada ve Trendyol'a ceza